Standard IFS - International Food Standard oraz BRC Global Standard for Food Safety w odniesieniu do systemu HACCP
IFS - International Food Standard wersja 5 i 4- Standard IFS
W 2002 roku niemieckie zrzeszenie detalistów (HDE - Hauptverband des Deutschen Einzelhandels) opracowało po raz pierwszy standard IFS (International Food Standard) służący do przeprowadzania audytów u producentów wytwarzających produkty spożywcze pod marką własną supermarketów. Rok później do Grupy roboczej IFS przystąpiło francuskie zrzeszenie detalistów (FCD - Fédération des entreprises du Commerce et de la Distribution). W czasie wspólnych prac niemieckiego i francuskiego zrzeszenia detalistów standard IFS był czterokrotnie aktualizowany.
Standard IFS wymaga wdrożenia: systemu HACCP opartego na zasadach zawartych w Codex Alimentarius (Analiza Zagrożeń - Krytyczny Punkt Kontrolny), systemu zarządzania jakością, kontroli środowiska zakładu, procesu, produktu i personelu
Standard IFS 4 zbudowany jest z pięciu podstawowych elementów, do których zalicza się: - System zarządzania jakością, - Odpowiedzialność kierownictwa, - Zarządzanie zasobami, - Realizacja produktu, - Pomiary, Analiza, Doskonalenie

International Food Standard 4 zawiera dwa poziomy wymagań, plus rekomendacje dla najlepszych praktyk dla poziomu wyższego:
- Poziom podstawowy (bazowy) określa wymagania podstawowe dla przemysłu spożywczego. Standard IFS zawiera 230 wymagań na poziomie podstawowym
- Poziom wyższy określa kryteria uznawane za wysoki standard w przemyśle spożywczym. Standard IFS zawiera 60 wymagań na poziomie wyższym
- "Rekomendacje" zawierają kryteria, które zalecane są firmom pragnącym zaprezentować najlepsze "sposoby postępowania" w branży spożywczej. IFS zawiera 46 wymagań na poziomie "rekomendacji"

Ocena stopnia wdrożenia standardu IFS 4 polega na ocenie każdego wymagania i przyznaniu określonej kategorii punktowej: "Knock out", major, A, B, C oraz D. Wymagania krytyczne zwane "Knock out", które muszą być obowiązkowo wdrożone, czyli następujące elementy standardu:

W wersji 5 IFS wymagania zostały zredukowane o 25%, poprzez wyeliminowanie powtórzeń i poprawienie jasności wymagań itp. Dodatkowo kładzie większy nacisk na kontrolę produkcji i procesów. Standard IFS 5 zawiera 6 dodatkowych kryteriów traktowanych jako KO.
IFS (ang. International Food Standard) FOOD
Standard IFS - International Food Standard oraz BRC Global Standard for Food Safety w odniesieniu do systemu HACCP
IFS - International Food Standard wersja 5 i 4- Standard IFS
W 2002 roku niemieckie zrzeszenie detalistów (HDE - Hauptverband des Deutschen Einzelhandels) opracowało po raz pierwszy standard IFS (International Food Standard) służący do przeprowadzania auditów u producentów wytwarzających produkty spożywcze pod marką własną supermarketów. Rok później do Grupy roboczej IFS przystąpiło francuskie zrzeszenie detalistów (FCD - Fédération des entreprises du Commerce et de la Distribution). W czasie wspólnych prac niemieckiego i francuskiego zrzeszenia detalistów standard IFS był czterokrotnie aktualizowany.

IFS wymaga:
systemu HACCP opartego na zasadach zawartych w Codex Alimentarius (Analiza Zagrożeń - Krytyczny Punkt Kontrolny)
systemu zarządzania jakością
kontroli środowiska zakładu, procesu, produktu i personelu
Standard IFS 4 zbudowany jest z pięciu podstawowych elementów, do których zaliczamy:
System zarządzania jakością
Odpowiedzialność kierownictwa
Zarządzanie zasobami
Realizacja produktu
Pomiary, Analiza, Doskonalenie
International Food Standard 4 zawiera dwa poziomy wymagań, plus rekomendacje dla najlepszych praktyk dla poziomu wyższego:
Poziom podstawowy (bazowy) określa wymagania podstawowe dla przemysłu spożywczego. Standard IFS zawiera 230 wymagań na poziomie podstawowym
Poziom wyższy określa kryteria uznawane za wysoki standard w przemyśle spożywczym. Standard IFS zawiera 60 wymagań na poziomie wyższym
"Rekomendacje" zawierają kryteria, które zalecane są firmom pragnącym zaprezentować najlepsze "sposoby postępowania" w branży spożywczej. IFS zawiera 46 wymagań na poziomie "rekomendacji"

Wymagania wersji 5 standardu ujęto w 5 rozdziałach:
-
Odpowiedzialność najwyższego kierownictwa - definiuje odpowiedzialność najwyższej kadry, jak również nadzorowanie i doskonalenie wdrożonych systemów
-
System zarządzania jakości - zawiera wymagania dotyczące wdrożenia systemu HACCP wg Codex Alimentarius oraz systemu zarządzania jakością w tym dokumentacji obu systemów,
-
Zarządzanie zasobami - określa wymagania dotyczące zasobów ludzkich, wymagań higienicznych, badań medycznych i warunków dla części socjalnej zakładu,
-
Proces produkcji - najobszerniejszy rozdział zawiera odniesienia do projektowania i wprowadzania wyrobów, wymagań sanitarno-higienicznych dla pomieszczeń produkcyjnych i magazynowych, gospodarki odpadami, identyfikowalności, nadzorowania alergenów i GMO,
-
Pomiary, analiza, doskonalenie - zawiera wymagania dotyczące nadzorowania temperatury/czasu w procesach produkcyjnych, kontroli ilości pakowanego towaru, rozpatrywania reklamacji, wycofywania wyrobu z rynku i nadzorowania wyrobów niezgodnych.

Najważniejsze zmiany w IFS 5 to:
-
Zmniejszenie ilości wymagań (usunięcie częstych powtórzeń),
-
10 punktów KO (dotychczas 4), czyli wymagań, których niespełnienie powoduje brak możliwości wydania certyfikatu bez względu na to, że zakład spełni pozostałe wymagania normy,
-
Brak poziomów bazowych, wyższych, zaleceń dobrych praktyk,
-
Większy nacisk na analizę zagrożeń (w wielu miejscach jest wymóg wsparcia realizowanych działań analizą zagrożeń),
-
Częstotliwość auditów zawsze 1 raz w roku (dotychczas na poziomie wyższym 1 raz na 1,5 roku).
Do punktów KO (czyli wymagań, których niespełnienie powoduje brak możliwości wydania certyfikatu bez względu na to, że zakład spełni pozostałe wymagania normy) zaliczają się:
-
1.2.4 - Odpowiedzialność najwyższego kierownictwa,
-
2.1.3.8 - System monitorowania CCP,
-
3.2.1.2 - Higiena personelu,
-
4.2.2 - Specyfikacje surowców,
-
4.2.3 - Specyfikacja produktów końcowych (receptur),
-
4.9.1 - Zarządzanie dotyczące ciał obcych,
-
4.16.1 - Identyfikowalność,
-
5.1.1 - Audity wewnętrzne,
-
5.9.2 - Procedury wycofywania i zwrotów,
-
5.11.2 - Działania korygujące.

Co to jest International Food Standard (IFS)?
Audyty dostawców od lat stanowią stałą część składową współpracy w handlu i w przemyśle. Coraz większe wymagania po stronie konsumentów, rosnące niebezpieczeństwo roszczeń dotyczących odszkodowań oraz globalizacja obiegu towarów zadecydowały o konieczności stworzenia jednolitego standardu zapewnienia jakości. Na podstawie tego ustalenia przedsiębiorstwa zrzeszone w HDE - Główny Związek Niemieckiego Handlu Detalicznego, w FCD – Fédération des Entreprises du Commerce et de la Distribution oraz we Włoskich Związkach Handlu Detalicznego CONAD, COOP i Federdistribuzione stworzyły standard zapewnienia jakości i bezpieczeństwa środków spożywczych odnoszący się do marek własnych w handlu, International Food Standard. Służy on celom jednolitej kontroli bezpieczeństwa środków spożywczych oraz poziomu jakości producentów. Znajduje on zastosowanie na wszystkich etapach wytwarzania nawiązujących do produkcji rolnej, podczas których środki spożywcze są poddawane „obróbce". Handlowcy z Austrii, Polski, Hiszpanii oraz Szwajcarii wspierają i wykorzystują IFS jako swój standard bezpieczeństwa środków spożywczych.

Jakie są cele International Food Standard?
International Food Standard hołduje następującym celom zasadniczym:
- wspólny standard obejmujący jednorodny system oceniania;
- dopuszczenie posiadających akredytacje wykwalifikowanych placówek certyfikacyjnych oraz audytorów;
- stworzenie porównywalności i przejrzystości w obrębie wspólnego łańcucha dostawczego;
- obniżenie kosztów zarówno po stronie dostawców jak i w handlu.

Certyfikacja IFS w skali świata i w wybranych krajach
W chwili obecnej większość certyfikatów przyznawana jest na terenie Europy. Jednakże ze względu na globalny obieg towarów Handlu Europejskiego, certyfikacje IFS przeprowadza się na całym świecie.

Wsparcie IFS przez handlowców
Wszyscy sprzedawcy detaliczni oraz hurtownicy zrzeszeni w Komisji Prawnej ds. Środków Spożywczych HDE, w Komisji ds. Jakości FCD, w Komisji ds. Jakości Federdistribuzione oraz w CONAD i COOP wspierają system IFS oraz wymagają jego przestrzegania od swoich dostawców. Członkami powyższych komisji są np. następujący handlowcy: Metro Group, Edeka, Rewe Group, Aldi, Lidl, Kaufland, Kaiser’s Tengelmann, Auchan, Carrefour Group, EMC – Groupe Casino, Leclerc, Monoprix, Picard, Surgelés, Provera (Cora and Supermachés Match), Système U, COOP, CONAD oraz Unes.

IFS - na skalę międzynarodową
IFS jest standardem uznanym przez GFSI (Global Food Safety Initiative), jak SQF, Dutch HACCP i BRC.
Niektórzy handlowcy, jak np. Tesco, Ahold, Wal Mart, Metro, Migros i Delhaize zapowiedzieli uznanie wszystkich standardów GFSI.

Jak jest skonstruowany IFS Food Standard?
IFS składa się z 4 części:
- Cześć 1: Protokół z audytu (ocena audytu, przeprowadzenie audytu, różne kroki zmierzające do wystawienia certyfikatu itd.)
- Cześć 2: Wymogi techniczne: Checklista zawiera 250 wymogów ujętych w 5 rozdziałach:
o Odpowiedzialność przedsiębiorstwa
o Zarządzanie jakością
o Zarządzanie personelem
o Proces produkcji/ Proces wytwarzania
o Działania zaradcze, analizy, ulepszenia
- Cześć 3: Wymogi dotyczące placówek akredytacyjnych, placówek certyfikacyjnych oraz audytorów
- Cześć 4: Istota relacjonowania (wytyczne dla layoutu, sprawozdanie, plan działań, certyfikat)
Placówki certyfikacyjne IFS
Zestawienie wszystkich dopuszczonych placówek certyfikacyjnych IFS można znaleźć online na www.ifs-online.eu. Placówki certyfikacyjne znajdują się na całym świecie i mogą przeprowadzać międzynarodowe audyty IFS, ponieważ poprzez dopuszczonych audytorów IFS porozumiewają się we wszystkich ważnych językach (np. po angielsku, francusku, holendersku, hiszpańsku itd.).

Audytowanie zgodne z IFS
W chwili obecnej audytowaniem zgodnym z IFS objęci są wszyscy producenci środków spożywczych zaopatrujący sprzedawców detalicznych oraz hurtowników w marki handlowe. IFS znajduje zastosowanie w przypadku wszystkich etykiet na artykułach spożywczych, za wyjątkiem produkcji pierwotnej.
IFS udostępnia wszystkie konieczne informacje związane z internetową bazą danych na www.ifs-online.eu. Sprawozdania z audytów, plany działań zaradczych oraz certyfikaty umieszczono w strefie chronionej. Dostęp do strefy chronionej mają wyłącznie zarejestrowani handlowcy, placówki certyfikacyjne IFS oraz przedsiębiorstwa posiadające certyfikaty IFS.
Na stronie internetowej www.ifs-online.eu prezentowane są następujące informacje ogólne:
- ogólne informacje na temat IFS
- zestawienie wszystkich dopuszczonych placówek certyfikacyjnych IFS wraz z wyszczególnieniem filii regionalnych na całym świecie
- sklep online, gdzie można zamówić różne standardy
- formularz kontaktowy online dla biur IFS w Berlinie i w Paryżu
Chroniona baza danych zawiera:
- zestawienie certyfikowanych przedsiębiorstw
- ocenę audytu, sprawozdania oraz plany środków zaradczych przedsiębiorstw.
Każde powstałe sprawozdanie z audytu wraz z certyfikatem IFS jest wprowadzane do bazy danych. Bezpośrednio publikowane są wyłącznie nazwa i adres przedsiębiorstwa. Zaudytowane przedsiębiorstwa mają możliwość zadecydowania, czy chcą udostępnić swoim klientom/handlowcom pozostałe informacje. W przeciwnym razie informacje te są poufne.
Wszystkie sprawozdania audytowe IFS oraz plany działań zaradczych są zbudowane w ten sam sposób i mają taką samą strukturę, wszystko to bez względu na kraj, w którym przeprowadzono audyt. Gwarantują to jasne wytyczne zawarte w części 4 standardu IFS oraz oprogramowanie AuditXpress, który placówkom ceryfikacyjnym umożliwia sporządzanie zharmonizowanych sprawozdań oraz planów działań zaradczych.

Wszystkie domy handlowe, które uznały IFS i stosują go, uzyskują dostęp do bazy danych. W celu uzyskania wspomnianego dostępu należy skontaktować się z którymś z biur IFS. Przedsiębiorstwa posiadające certyfikat IFS otrzymują dostęp automatycznie w momencie, gdy placówka certyfikacyjna wprowadzi ich dane audytowe do bazy danych.

Korzystanie z portalu audytowego IFS daje przedsiębiorstwom certyfikowanym IFS rozmaite korzyści. Po pierwsze tą drogą mogą Państwo administrować swoimi sprawozdaniami audytowymi IFS oraz planami działań zaradczych. Placówki certyfikacyjne są odpowiedzialne za ściąganie danych audytowych (włączając w to sprawozdanie i plan działań zaradczych). Przedsiębiorstwa mogą udostępnić te dane swoim klientom (np. handlowcom) wykonując jedno kliknięcie. Ponadto przedsiębiorstwa mogą prezentować online inne posiadane certyfikaty odnoszące się do innych standardów, jak np. uzyskane certyfikaty BIO, QS, KAT, BRC, SQF oraz udostępniać swoim klientom poprzez bazę danych. Wszystkie certyfikaty można pobrać w formie zestawienia.
Dodatkowo certyfikowane przedsiębiorstwa mają możliwość poszukiwania w bazie danych innych przedsiębiorstw posiadających certyfikaty oraz administrowania nimi przy pomocy funkcji „My Audit". W ten sposób mogą Państwo sprawdzić, czy Państwa poddostawcy posiadają certyfikaty IFS. Mają Państwo możliwość pobrania ogólnych danych, nie dotyczy to jednak sprawozdania oraz planu działań zaradczych. Do tego potrzebne jest specjalne zwolnienie. Na koniec przedsiębiorstwom jest dana możliwość pobierania oryginalnego pliku audytowego oprogramowania AuditXpress online i wykorzystywania go do swoich wewnętrznych audytów, o ile posiadają Państwo niezbędne do tego celu oprogramowanie "AuditXpress do audytów wewnętrznych".

IFS stworzył oprogramowanie „AuditXpress do audytów wewnętrznych“, aby na bazie IFS umożliwić przeprowadzanie audytów wewnętrznych. Dzięki temu oprogramowaniu przekazywane są dalece posunięte uwagi dotyczące sposobu realizacji danych wymogów w przedsiębiorstwie. Poprzez oprogramowanie zostaje udostępniona również kompletna checklista oraz narzędzie służące ocenianiu wyników audytu. Ponadto za pomocą oprogramowania można wprowadzać również dodatkowe wymogi przedsiębiorstwa i tym samym dawać przedsiębiorstwom elastyczność w sporządzaniu wewnętrznej listy audytowej bazującej na ich potrzebach ponadto, co zawarte w IFS.

W chwili obecnej oprogramowanie jest już wykorzystywane przez placówki certyfikacyjne IFS do przeprowadzania audytów IFS. Przedsiębiorstwa mogą pobierać plik audytowy online i wykorzystywać go jako bazę w swoim audycie wewnętrznym. Jest to narzędzie wspomagające przedsiębiorstwo w jego codziennej pracy. O ile przedsiębiorstwa będą chciały skorzystać ze wspomnianego pliku audytowego, placówki certyfikacyjne są zobowiązane do ściągnięcia pliku online. Oczywiście dane udostępniane są przedsiębiorstwom wyłącznie do odczytu, nie zaś celem dokonywania w nich jakichkolwiek zmian.
Oprogramowanie można nabyć w sklepie internetowym www.ifs-online.eu, jest ono dostępne w następujących wersjach językowych: niemieckiej, angielskiej, francuskiej, włoskiej oraz hiszpańskiej. Planowane są kolejne wersje językowe.
Placówki certyfikacyjne do przeprowadzenia certyfikacji zgodnej z IFS zobowiązane są wykazać się akredytacją pod kątem EN 45011. Zaraz po jej przedstawieniu placówki certyfikacyjne wciągane są na listę i umieszczane na stronie internetowej IFS. Przy przedłożeniu akredytacji placówki certyfikacyjne podpisują umowę z właścicielami standardów IFS. Dalsze wymogi stawiane placówkom certyfikacyjnym opisano w części 3 IFS Food Version 5.
W części 3 IFS Food Standard szczegółowo opisano wymagania stawiane audytorom IFS. Podstawowe wymagania to:
- doświadczenie w audycie (minimum 10 audytów w ciągu ostatnich 2 lat),
- poświadczona znajomość zasad HACCP,
- umiejętności w zarządzaniu jakością,
- audytorom wolno przeprowadzać tylko audyty na bazie swojej umiejętności w scopes (minimum dwuletnie doświadczenie zawodowe w scope lub co najmniej 10 audytów w scope),
- egzamin obejmuje zarówno część pisemną jak i ustną.
Ponadto audytorzy mogą przeprowadzać audyty IFS tylko dla posiadającej dopuszczenie placówki certyfikacyjnej IFS.
IFS jest jedynym standardem bezpieczeństwa środków spożywczych, w przypadku którego audytorzy są egzaminowani pisemnie oraz ustnie. Każdy audytor musi wziąć udział w egzaminie, który niezależnie od wyników ostatnich egzaminów odbywa się co 2 lub 4 lata. Poprzez proces egzaminacyjny IFS zyskuje pewność, że pozwolenie otrzymają tylko wykwalifikowani audytorzy.

Co należy zrobić, aby przeprowadzono w Waszej firmie certyfikację IFS?
Pierwsze kroki są następujące:
1. Decyzja odnośnie standardu (IFS Food lub IFS Logistik)
2. Zamówienie aktualnie obowiązującej wersji standardu poprzez www.ifs-online.eu
3. Ocena obecnego statusu (przedsiębiorstwo dokonuje jej samodzielnie)
4. Dokonanie wyboru placówki certyfikacyjnej
5. Ustalenie daty i czasu trwania audytu oraz auditscope (zakresu, który audyt obejmie)
6. Dobrowolnie: Audyt wstępny w celu ustalenia status quo
7. Przeprowadzenie w ustalonym terminie audytu w odpowiedniej kategorii produktów przez doświadczonego i kompetentnego audytora
Czas trwania audytu IFS?
Aby móc określić czas trwania audytu, placówka certyfikacyjna dysponuje odpowiednim systemem, który umożliwia skalkulowanie wystarczającego dla audytu przedziału czasowego. Z doświadczenia wynika, że czas trwania typowego audytu wynosi półtora dnia, dodatkowo do tego należy doliczyć czas potrzebny na sporządzenie sprawozdania z audytu (ok. pół dnia).
Niektórzy handlowcy wspierający IFS uznają również inne standardy GFSI. Jednakże bardziej ufają IFS, ponieważ w tym przypadku włączani są w ustalanie standardu oraz kwalifikowanie audytorów.

Inne standardy IFS oprócz IFS Food?
Domy towarowe HDE oraz FCD opracowały IFS Logistik (dla transportu, magazynowania i dystrybucji). Ponadto w fazie realizacji znajdują się kolejne projekty, jak np. IFS odnoszące się do gospodarstw domowych i kosmetyków oraz IFS dla Cash & Carry. Wszystkie standardy są opracowywane w oparciu o zapotrzebowanie domów towarowych.
Międzynarodowy Standard Żywności IFS w.5
to standard, który w znacznej części łączy ze sobą wymagania systemu HACCP, Dobrej Praktyki Produkcyjnej, Dobrej Praktyki Higienicznej oraz wymagania normy ISO 9001.
Odbiorcy zagraniczni i wielkie sieci handlowe działające na terenie Polski wymagają od swoich dostawców certyfikatów potwierdzających spełnienie wymagań standardu IFS, który uznawany jest przez większość podmiotów zajmujących się handlem żywnością. Wyjątkiem jest Wielka Brytania, gdzie obowiązuje standard BRC. Standard IFS obejmuje wszystkie etapy produkcji po produkcji pierwotnej.
IFS danej firmie/ organizacji zagwarantuje:
1. Zadowolenie klientów i wzrost zaufania odbiorców i kontrahentów firmy,
2. Ograniczenie liczby auditów dostawców w zakładzie,
3. Uporządkowanie zagadnień związanych z:
odpowiedzialnościami na poszczególnych stanowiskach, bezpieczeństwem i legalnością produktów, jakością produktów oraz niezbędnymi zasobami.
4. Ciągłą obserwację wszelkich działań i korektę wszelkich niezgodności.
5. Ciągłe doskonalenie.
Twoich Klientów zapewni, że:
1. Dostają bezpieczne produkty o określonej jakości, przy zachowaniu wysokich standardów obsługi.
2. Dostarczane produkty są zgodne z wymaganiami obowiązujących w UE przepisów prawnych.
3. Ich dostawca spełnia wymagania uznanego w świecie systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności.
Słownik/ Informacje o...
1. IFS - International Food Standard to międzynarodowy standard żywności opracowany przez członków Niemieckiej Federacji Handlu Detalicznego (HDE), wraz z członkami francuskiego odpowiednika (FCD), którego założeniem jest umożliwienie oceny systemów bezpieczeństwa i jakości żywności u dostawców w ujednolicony sposób.
2. System zarządzania jakością - to zbiór zasad i standardów postępowania w organizacji skupiających się na spełnianiu zidentyfikowanych potrzeb lub zaspakajaniu oczekiwań Klientów.
3. Codex Alimentarius - jest to zbiór przyjętych w skali międzynarodowej norm żywności, kodeksowych praktyk, zaleceń i wytycznych wykorzystywanych przez urzędowe służby kontroli, przemysł rolno-spożywczy oraz środowiska naukowe.
4. Dobra Praktyka Produkcyjna GMP - to zabezpieczenie odpowiednich warunków środowiska w których wytwarzana jest żywność.
Wymagania GMP dotyczą:
-
Podstawowych warunków higienicznych środowiska,
-
Zapobiegania przenikania do zakładu szkodników-owadów, ptaków, gryzoni i zwierząt,
-
Odpowiednich warunków magazynowania sprzętu, substancji chemicznych i produktów spożywczych,
-
Zapewnienie odpowiedniego miejsca na urządzenia produkcyjne i
-
Właściwej wentylacji zakładu,
-
Utrzymania całości w dobrym stanie technicznym,
-
Skuteczności oświetlenia,
-
Gospodarki wodno-ściekowej,
-
Procedur mycia i dezynfekcji,
-
Kontroli pracowników związanej z przeciwdziałaniem zakażeniom żywności.
5. Dobra praktyka higieniczna GHP - to wykonywanie wszystkich czynności zarówno w produkcji jak i obrocie z zachowaniem warunków zapewniających im właściwą jakość zdrowotną,
6. Bezpieczeństwo żywności - podstawowa cecha żywności gwarantująca, że nie zagraża ona zdrowiu ani życiu człowieka.
7. Geneza IFS:
-
2003 r- opracowana przez HDE i wydana wersja 3.,
-
W styczniu 2004r. - przedstawiono 4 wersję, opracowaną wspólnie z FCD,
-
Lata 2005-2006 zainteresowanie standardem włoskiej federacji handlu detalicznego,
-
Styczeń 2008r. - obowiązuje 5 wersja, która jest wyrazem współpracy trzech federacji handlu detalicznego z Niemiec, Francji i Włoch.
8. Główne działy Standardu IFS w.5:
Punkt 1 - Odpowiedzialność najwyższego kierownictwa - dział określa wymagania dot. zaangażowania w opracowanie i wdrożenie polityki organizacji, ustalenie celów jakościowych, które są systematycznie przeglądane oraz wdrożenie skutecznej komunikacji i wyznaczenie osoby do kontaktów na zewnątrz firmy. W następnym punkcie działu zawarte są wymagania dotyczące konieczności określenia struktury organizacyjnej, uprawnień i odpowiedzialności poszczególnych pracowników. Zgodnie z wymaganiami tego działu najwyższe kierownictwo odpowiada za systematyczne przeglądy zarządzania oraz identyfikacje potrzeb i oczekiwań klientów.
Punkt 2 - System zarządzania Jakością - zgodnie z wymaganiami tego działu podstawą systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności w firmie powinien być plan HACCP, który będzie systematyczny, zrozumiały, dokładny, w pełni wdrożony i utrzymany. Wymagane jest stosowanie zasad HACCP wg Codex Alimentarius. Najwyższe kierownictwo powinno zapewnić prowadzenie i nadzorowanie wszelkich dokumentów i zapisów o decydującym znaczeniu dla zarządzania bezpieczeństwem wyrobu.
Punkt 3 - Zarządzanie zasobami - cały dział poświęcony jest pracownikom wykonującym pracę, która ma wpływ na bezpieczeństwo, zgodność z prawem i jakość wyrobu. Personel powinien posiadać odpowiednie kompetencje zdobyte dzięki szkoleniu, doświadczeniu lub wykształceniu. W tym dziale opisano wymagania dotyczące również właściwego przemieszczania się pracowników i gości, podano zasady higieny osobistej, obowiązku noszenia właściwej odzieży ochronnej, posiadania ważnych badań lekarskich oraz obowiązku zgłaszania każdego przypadku wystąpienia chorób zakaźnych. Standard wymaga aby każdy pracownik, gość lub podwykonawca został zapoznany z zasadami. Te wymagania muszą być udokumentowane. W dziale zawarte są również wymagania dotyczące urządzeń sanitarnych
i zaplecza socjalnego - szatnie, stołówka.
Punkt 4 - Proces produkcyjny - wymagania tego działu odnoszą się do definiowania i przeglądania wszystkich wymagań klientów dotyczących wyrobów. Dział ten określa wymagania dotyczące posiadania specyfikacji wszystkich wyrobów gotowych, które muszą być zgodne z aktualną recepturą. Organizacja powinna posiadać procedurę rozwoju produktu określającą wymagane badania i testy produktu. Wymagane jest również posiadanie procedury zatwierdzania i monitorowania dostawców, która zawiera jasne kryteria oceny. W kolejnym punkcie działu podane jest, iż wszystkie opakowania produktu muszą spełniać wymagania prawne, a organizacja ma obowiązek zapewnić odpowiednie warunki przechowywania opakowań. W dziale 4 zawarte są wymagania dla standardów środowiskowych zakładu - lokalizacji, bezpośredniego otoczenia, układu zakładu i planowania procesów produkcyjnych.
Opisane są wymagania dotyczące stanu posadzek, ścian, sufitów, drzwi, okien, wentylacji, klimatyzacji i oświetlenia.
Następny punkt dotyczy utrzymania porządku i higieny. Podaje, że przedsiębiorstwo powinno posiadać systemy utrzymania porządku i czystości, zapewniające przez cały czas odpowiednich standardów higieny oraz minimalizujące ryzyko zanieczyszczenia. Kolejne pozycje tego działu dotyczą odpowiedniego postępowania z odpadami oraz obowiązku wdrożenia programu zwalczania szkodników.
Dział 4 obejmuje także wymagania dotyczące nadzorowania fizycznych i chemicznych zanieczyszczeń wyrobów. Określa konieczność nadzorowania metali, szkła, plastiku, drewna. Tutaj opisane są również wymagania dotyczące zapewnienia właściwych parametrów, stanu technicznego i higienicznego podczas przechowywania i transportu wyrobów. Należy posiadać system konserwacji maszyn i urządzeń i dokumentować wszelkie awarie i naprawy. Przedsiębiorstwo powinno ustalić system służący identyfikowaniu i śledzeniu w terminowy sposób partii wyrobów od surowców przez wszystkie etapy przetwarzania, po dystrybucję wyrobów gotowych do klienta. Dział ten opisuje również wymagania dotyczące postępowania z alergenami oraz materiałami GMO. Podaje wymagania dotyczące identyfikacji tych materiałów w firmie, określenia sposobu ich magazynowania, stosowania w produkcji oraz czyszczenia obszarów, na których występują w celu zapewnienia utrzymania bezpieczeństwa wyrobu.
Punkt 5. Pomiary, analiza, doskonalenie - dział ten zawiera wymagania dotyczące przeprowadzania auditów wewnętrznych, które powinny być planowane. Oprócz auditów w organizacji powinny być przeprowadzane inspekcje zakładu. Należy monitorować i zapisywać parametry procesów dla zapewnienia wymagań produktów. W kolejnym punkcie zawarte są informacje o obowiązku wzorcowania i nadzorowania urządzeń do pomiarów i monitorowania. Te urządzenia powinny być zidentyfikowane, sprawdzane i regulowane. W tym dzialepodane są również wymagania odnośnie obowiązku stosowania systemu nadzorowania ilości zgodnego z obowiązującymi wymaganiami prawnymi. Organizacja zobowiązana jest posiadać procedury zapewniające zgodność produktu z wymaganiami. Analizy należy przeprowadzać w laboratorium akredytowanym. Należy również opracować plan kontroli surowców i półproduktów, a wyniki wszystkich analiz należy regularnie przeglądać. W dziale tym zawarte są wymagania posiadania procedur dotyczących: zwolnienia produktów, postępowania z reklamacjami, postępowania w razie wycofania produktu, postępowania z wyrobami niezgodnymi Organizacja powinna formułować, podejmować i dokumentować działania korygujące. Należy określić terminy i odpowiedzialności oraz sprawdzać skuteczność tych działań.
BRC Global Standard for Food Safety
BRC Global Standard - Food - międzynarodowy standard żywności opracowany Brytyjskie Konsorcjum Detalistów (British Retail Consortium).
BRC jak IFS stawia wymogi w zakresie systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności dla producentów i dostawców żywności oraz określa zasady auditowania. Jest to system łączący zasad GMP, GHP oraz wymagania HACCP z elementami systemu zarządzania.
Posiadanie certyfikowanego systemu wg BRC jest wymogiem dostarczania wyrobów do brytyjskich międzynarodowych sieci handlowych.
Wymagania wersji 5 standardu BRC ujęto w 6 obszarach:
-
Zaangażowanie najwyższego kierownictwa i stała poprawa – stawia wymogi dotyczące zapewnienia zasobów, celów jakości i prowadzenia przeglądu systemu (oceny systemu),
-
HACCP – stawia wymogi wdrożenia HACCP zgodnie z zasadami Codex Alimentarius,
-
System Zarządzania Jakością i Bezpieczeństwem Żywności - nakładający na firmę obowiązek m.in. określenia polityki jakości, odpowiedzialności i uprawnień, zasad współpracy klientów, prowadzenia auditów wewnętrznych,zakupów, nadzoru nad dostawcami, nadzoru nad dokumentami, specyfikacjami wyrobów,nadzoru nad reklamacjami, skargami, zasad identyfikowalności, zasad wycofywania wyrobów z rynku,
-
Zakład i środowisko produkcji, tzn. wdrożenie zasad GMP i GHP,
-
Kontrola Produktu, stawiający wymagania dotyczące określenia m.in. zasad wprowadzania nowych wyrobów, kontroli i badań wyrobów,nadzoru nad alergenami,zasad pakowania wyrobów,zasad nadzorowania wyrobów niezgodnych,
-
Kontrola Procesu, stawiający wymagania dla kontroli procesu produkcji, temperatury, ilości, zasad nadzorowania wyposażenia pomiarowego.
-
Personel, stawiający wymagania dla szkoleń, higieny personelu, higieny pomieszczeń socjalnych.
W wersji 5. do wymagań fundamentalnych (czyli wymagań, których niespełnienie powoduje brak możliwości wydania certyfikatu bez względu na to, że zakład spełni pozostałe wymagania normy) zaliczają się:
-
1 - Zaangażowanie kierownictwa i ciągłe doskonalenie,
-
2 - Plan bezpieczeństwa żywności HACCP
-
3.5 - Audit wewnętrzny
-
3.8 - Działania korygujące i zapobiegawcze
-
3.9 - Identyfikowalność
-
4.3.1 - Układ, przepływ produktu i segregacja
-
4.9 - Utrzymanie czystości i higiena
-
5.2 - Wymagania dotyczące materiałów specjalnych
-
6.1 - Kontrola działań
-
7.1 - Szkolenia
Standard Globalny BRC/IoP
Opakowanie Żywności i Inne Materiały Opakowaniowe w. 3
to standard, który specyfikuje kryteria dotyczące bezpieczeństwa, jakości i kryteria operacyjne\ wymagane w przedsiębiorstwach produkujących opakowania w celu zapewnienia zgodności z wymaganiami klienta i jego bezpieczeństwem. Standard obejmuje opakowania dla produktów spożywczych i niespożywczych.
Forma i zawartość Standardu są tak zaprojektowane, aby umożliwić ocenę terenu zakładu oraz procedur i systemów operacyjnych zakładu względem wymagań Standardu przez kompetentną jednostkę certyfikującą.
Co da Standard BRC/IoP Twojej firmie, Klientom i pracownikom?
Twojej organizacji zagwarantuje:
1. Poprawę jakości, higieny i bezpieczeństwa produktów.
2. Spełnienie wymogów w zakresie bezpieczeństwa i legalności produktu, we wszystkich obszarach przedsiębiorstwa.
3. Ciągłą obserwację wszelkich działań i korektę wszelkich niezgodności.
4. Uniknięcie częstych auditów ze strony odbiorców.
5. Zwiększenie zaufania klientów
6. Ciągłe doskonalenie.
Twoich Klientów zapewni, że:
1. Dostają bezpieczne produkty o określonej jakości, przy zachowaniu wysokich standardów obsługi.
2. Dostarczane produkty są zgodne z wymaganiami obowiązujących w UE przepisów prawnych.
3. Ich dostawca spełnia wymagania uznanego w świecie standardu.
Informacje o...
1. BRC/IoP - Global Standard for Packaging and Packaging Materials to międzynarodowy standard dla opakowań żywności i innych materiałów opakowaniowych opracowany przez British Retail Consortium i The Institute of Packaging.
2. Analiza ryzyka - proces mający na celu ograniczenie, wyeliminowanie lub uniknięcie ryzyka, a tym samym zapewnienie właściwej ochrony zdrowia publicznego.
3. Analiza zagrożeń - postępowanie mające na celu ocenę z jakimi zagrożeniami możemy mieć do czynienia na określonym etapie postępowania oraz jaki jest stopień ryzyka wystąpienia określonego zagrożenia.
4. Dobra Praktyka Produkcyjna GMP - to zabezpieczenie odpowiednich warunków środowiska w których wytwarzana jest żywność.
Wymagania GMP dotyczą:
-
Podstawowych warunków higienicznych środowiska,
-
Zapobiegania przenikania do zakładu szkodników-owadów, ptaków, gryzoni i zwierząt,
-
Odpowiednich warunków magazynowania sprzętu, substancji chemicznych i produktów spożywczych,
-
Zapewnienie odpowiedniego miejsca na urządzenia produkcyjne i
-
Właściwej wentylacji zakładu,Utrzymania całości w dobrym stanie technicznym,
-
Skuteczności oświetlenia,Gospodarki wodno-ściekowej,
-
Procedur mycia i dezynfekcji,
-
Kontroli pracowników związanej z przeciwdziałaniem zakażeniom żywności.
5. Dobra praktyka higieniczna GHP- to wykonywanie wszystkich czynności zarówno w produkcji jak i obrocie z zachowaniem warunków zapewniających im właściwą jakość zdrowotną,
6. Bezpieczeństwo żywności- podstawowa cecha żywności gwarantująca, że nie zagraża ona zdrowiu ani życiu człowieka.
Geneza BRC/IoP:
2001 r.- opracowany w Wielkiej Brytanii prze liderów British Retail Consortium i The Institute of Packaging dla firm wytwarzających opakowania do żywności.
Od 1 lipca 2008r. - certyfikacja względem wydania 3 Standardu obejmującego wymagania dla opakowań produktów spożywczych i niespożywczych.
Główne działy Standardu BRC/IoP w.3:
1. Zaangażowanie najwyższego kierownictwa i ciągłe doskonalenie - dział określa wymagania dot. zaangażowania we wdrażanie standardu, w zapewnienie odpowiednich zasobów, w ustalenie skutecznej komunikacji, w przegląd systemów oraz w działania podejmowane w celu ciągłego doskonalenia.
2. System zarządzania ryzykiem i zagrożeniami - zgodnie z postanowieniami tego działu, firma ma obowiązek wdrożyć formalny system zarządzania ryzykiem i zagrożeniami w celu określenia wszystkich ryzyk dla bezpieczeństwa i integralności produktu oraz zastosowania odpowiednich mechanizmów kontroli. Do zarządzania systemem należy powołać multidyscyplinarny, odpowiednio przeszkolony zespół, którego pracami będzie kierował wyznaczony lider. Firma ma obowiązek przeprowadzić analizę ryzyka i zagrożeń biorąc pod uwagę skażenia mikrobiologiczne, ciałami obcymi i chemiczne. Analiza ta musi być poparta wdrożeniem warunków wstępnych (GMP, GHP).
3. System zarządzania technicznego - kolejny dział standardu podaje, iż kierownictwo powinno opracować i udokumentować politykę w zakresie jakości i higieny, która zostanie zatwierdzona i poddana przeglądowi. Firma powinna posiadać księgę jakości opisującą sposób w jaki spełniane są wymagania Standardu oraz stwierdzającą jej zobowiązanie do przestrzegania wymogów dotyczących jakości i higieny. Tutaj opisane są wymagania dotyczące obowiązku wyraźnego określenia potrzeb i oczekiwań klientów oraz wdrożenia efektywnych systemów komunikacji i wyznaczenia osoby odpowiedzialnej za kontakty z klientami. Dział 3 dotyczy również przeprowadzania zaplanowanych auditów wewnętrznych w celu zapewnienia, że wymagania standardu są wdrożone i właściwie stosowane.
W tym dziale opisane są wymagania dotyczące posiadania procedur monitorowania swoich dostawców oraz procedury efektywnej kontroli podwykonawców. Najwyższe kierownictwo powinno zapewnić prowadzenie i nadzorowanie wszelkich dokumentów i zapisów o decydującym znaczeniu dla zarządzania bezpieczeństwem wyrobu.
Przedsiębiorstwo powinno posiadać system służący identyfikowaniu i śledzeniu w terminowy sposób partii wyrobów od surowców przez wszystkie etapy przetwarzania, po dystrybucję wyrobów gotowych do klienta. Zgodnie z wymaganiami tego działu należy rejestrować reklamacje dotyczące wyrobu oraz posiadać planu i system skutecznego zarządzania incydentami wraz z procedurami wycofania wyrobu.
Przedsiębiorstwo powinno również zagwarantować obecność odpowiednich specyfikacji dla surowców, wyrobów gotowych, półproduktów.
4. Standardy środowiska - dział ten określa wymagania dla standardów zewnętrznych oraz standardów wewnętrznych. Podaje, iż zakład powinien być odpowiedniej wielkości, właściwie zlokalizowany i zaprojektowany w sposób ułatwiający jego utrzymanie, zapobiegający zanieczyszczeniu oraz umożliwiający produkowanie bezpiecznych i zgodnych z prawem wyrobów. Należy zapewnić bezpieczeństwo, aby zapobiec dostępowi osób nieupoważnionych do obszarów produkcyjnych i magazynowych. Zgodnie z wymaganiami tego działu teren oraz sam zakład powinien zostać zaprojektowany, zbudowany i być utrzymywany. Sposób wybudowania zakładu, budynków i urządzeń powinien być odpowiedni do ich zamierzonego wykorzystania. W dziale podane są wymagania dla ścian, posadzek, sufitów, wentylacji, oświetlenia, okien, drzwi, mediów i wyposażenia.
Zgodnie z wymaganiami działu powinien istnieć udokumentowany system planowego utrzymania, obejmujący wszystkie elementy wyposażenia zakładu decydujące o bezpieczeństwie, zgodności z prawem i jakości wyrobu. Kolejny punkt działu dotyczy wymagań dla pomieszczeń pracowniczych - szatni, toalet, stołówek, palarni.
Dział 4 obejmuje także wymagania dotyczące utrzymania porządku i higieny. Podaje, że przedsiębiorstwo powinno posiadać systemy utrzymania porządku i czystości, zapewniające przez cały czas utrzymanie odpowiednich standardów higieny oraz minimalizujące ryzyko zanieczyszczenia. Kolejne pozycje tego działu dotyczą odpowiedniego postępowania z odpadami oraz obowiązku wdrożenia programu zwalczania szkodników. Tutaj opisane są również wymagania dotyczące zapewnienia właściwych parametrów, stanu technicznego i higienicznego podczas przechowywania i transportu wyrobów.
5. Kontrola produktu i procesów - W tym dziale opisane są wymagania dotyczące opracowania procedury związanej z projektowaniem i rozwojem produktu, która musi zapewnić produkcję bezpiecznego i zgodnego z prawem produktu.
Przedsiębiorstwo musi ponadto być w stanie udowodnić skuteczną kontrolę wszystkich podjętych działań w tym monitorowanie przyjmowanych materiałów, właściwej segregacji surowców, półproduktów i wyrobów gotowych, postępowanie z materiałami do recyclingu i wyrobami niezgodnymi.
Dział 5 podaje, że przedsiębiorstwo powinno podejmować lub zlecać kontrolę i badania o decydującym znaczeniu dla bezpieczeństwa, zgodności z prawem i jakości wyrobu, stosując odpowiednie procedury, urządzenia i standardy zapobiegające ryzyku dla bezpieczeństwa wyrobu. Firma musi również określić potrzebę stosowania urządzeń testujących linię produkcyjną w celu zapewnienia integralności i jakości produktu.
W kolejnym punkcie zawarte są informacje o obowiązku wzorcowania i nadzorowania urządzeń do pomiarów i monitorowania. Te urządzenia powinny być zidentyfikowane, sprawdzane i regulowane.
Powinno również zapewnić, by wszystkie wyroby nie spełniające wymagań specyfikacji były wyraźnie identyfikowane, etykietowane i poddawane kwarantannie.
W tym dziale znajdują się wymagania dotyczące obowiązku identyfikacji, eliminacji lub minimalizacji ryzyka skażenia wyrobów ciałami obcymi w tym metalami, szkłem, twardym plastikiem i innymi materiałami używanymi w instalacji i wyposażeniu na obszarze produkcyjnym. Należy wprowadzić procedury dotyczące sprawdzania, eliminacji stłuczek i uszkodzonych elementów metalowych, metod sprzątania oraz postępowania w przypadku zanieczyszczenia produktu.
6. Personel - cały dział poświęcony jest pracownikom wykonującym pracę, która ma wpływ na bezpieczeństwo, zgodność z prawem i jakość wyrobu. Personel powinien posiadać odpowiednie kompetencje zdobyte dzięki szkoleniu, doświadczeniu lub wykształceniu. W tym dziale opisano wymagania dotyczące właściwego przemieszczania się pracowników i gości, podano zasady higieny osobistej, obowiązku noszenia właściwej odzieży ochronnej. Standard wymaga aby każdy pracownik, gość lub podwykonawca został zapoznany z zasadami. Te wymagania muszą być udokumentowane.
Uwaga : 10. LUTEGO 2010 R. została opublikowana nowa wersja normy BRC CP. Certyfikacja wg BRC CP wersja 3 jest prowadzona od 01. października 2010 r. Do tego czasu można było certyfikować się wg wersji 2a
Ogólnie system zarządzania IFS 5 lub BRC 5 polega na tym, że musimy uregulować sobie wszystkie działania mające wpływ na jakość i bezpieczeństwo, tj.
-
Uregulować działania mające wpływ na jakość, bezpieczeństwo żywności oraz współprace z klientem bezpośredni (przebieg wszystkich działań od przyjęcia zapytania od klienta poprzez obsługę klienta, zakupy, produkcję, magazynowanie po sprzedaż) i pośredni (np. szkolenia, nadzorowanie maszyn, kontrola produktu, obsługa reklamacji)
Przedsiębiorstwo musi określić przebieg tych działań, odpowiedzialności oraz powiązania pomiędzy nimi, aby przebiegały sprawnie, w sposób nadzorowany. Często w zakładach są te działania uregulowane w sposób nieformalny - wtedy należy je jedynie spisać w formie procedury.
-
Zapisać, co zostało zrobione
Przedsiębiorstwo, które ma wdrożony system zarządzania jakością powinno wiedzieć jak coś zostało zrobione, by móc, np. odtworzyć historię danego przypadku, gdy zachodzi potrzeba. W tym celu powinny być prowadzone zapisy, jako dowód funkcjonowania systemu i element, który może pomóc w nadzorowaniu działań, gdyż często to co nie jest zapisane łatwo zapominamy.
-
Doskonalić system, wyroby
System, który powstaje w danym momencie jest skuteczny i adekwatny, jednak w miarę zachodzenia zmian w przedsiębiorstwie (np. tworzenie nowych komórek, zmiany zakresów obowiązków, itp.) wymaga on także doskonalenia. Doskonalenie jest wyraźnym wymogiem normy. Wdrożenie systemu jest pierwszym krokiem. W myśl zasady „lepsze jest wrogiem dobrego” należy ciągle usprawniać procesy, system, wyroby.
Porównanie IFS Food i BRC Global Standard - Food
Systemy oparte na standardzie IFS i BRC są bardzo podobne, gdyż celem obu standardów jest to samo, czyli zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego produktów.
Dla firm starających się o wdrożenie i certyfikację systemu podstawowym kryterium wyboru jest miejsce, gdzie będzie dostarczany produkt. Jeśli będą np. niemieckie sieci handlowe to należy wybrać IFS, jeśli natomiast brytyjskie to BRC.
Wdrożenie systemu BRC w przypadku, gdy posiada się wdrożony system IFS i odwrotnie nie stanowi dużego problemu, gdyż powinno innej struktury norm, wymagania są podobne i wdrożenie kolejnego systemu nie stanowi dużej trudności.
Wdrożenie IFS, BRC w przypadku posiadania wdrożonego systemu HACCP i ISO 9001
Gdy firma posiada wdrożony system HACCP i system wg ISO 9001, wdrożenie systemu wg IFS lub BRC również nie powinno stanowić dużej trudności, gdyż dużo elementów zawartych w IFS, BRC jest zaczerpniętych z ISO 9001. Firma w tej sytuacji powinna dokonać przeglądu spełnienia wymagań dotychczasowego systemu HACCP i systemu wg ISO 9001 na zgodność z standardem IFS, BRC i uzupełnić brakujące elementy.
Korzyści z posiadania sytemu zarządzania bezpieczeństwem żywności opartym na standardzie IFS, BRC
-
poprawa konkurencyjności poprzez uzyskanie dowodu o produkcji bezpiecznych wyrobów o wysokiej jakości,
-
zwiększenie zaufania kontrahentów, klientów, dostawców i jednostek kontrolujących,dla których bezpieczeństwo i jakość produktów jest najważniejsze,
-
otwarcie drogi do współpracy z sieciami handlowymi,
-
zmniejszenie ryzyka odpowiedzialności za skutki wprowadzenia na rynek wyrobów zagrażających zdrowotnie konsumentom poprzez dobre przygotowanie do wycofania wadliwych wyrobów z rynku,
-
spełnienie wymagań prawnych UE w zakresie bezpieczeństwa żywności,
-
międzynarodowy, szeroko uznawany certyfikat w Polsce, Europie i na świecie,
-
zapewnienie ciągłego doskonalenia firmy.
CERTYFIKACJA
W momencie, w którym wszystkie wymagania IFS, BRC są spełnione - nadchodzi czas na audit zewnętrzny/ certyfikujący. Powinien on być przeprowadzony przez niezależną akredytowaną jednostkę. Auditorzy najpierw przeglądu istniejących procedur oraz instrukcji (przegląd dokumentacji) później czy tryb postępowania zawarty w dokumentacji funkcjonuje w firmie (czyli jest wdrożony).
Po zakończeniu pomyślnie przeprowadzonego auditu wydawany jest certyfikat. W trakcie jego obowiązywania będą mieć miejsce audity nadzorujące, których zadaniem jest sprawdzenie, czy system wciąż działa.
Ostatnia wersja, 5 została opublikowana w sierpniu 2007 roku. IFS stawia wymogi w zakresie systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności dla producentów i dostawców żywności oraz określa zasady audytowania. Jest to system łączący zasady GMP, GHP oraz wymagania HACCP z elementami systemu zarządzania. Posiadanie certyfikowanego systemu wg IFS jest wymogiem dostarczania wyrobów do m.in. niemieckich i francuskich międzynarodowych sieci handlowych.
Wymagania wersji 5 standardu ujęto w 5 rozdziałów:
-
Odpowiedzialność najwyższego kierownictwa - definiuje odpowiedzialność najwyższej kadry, jak również nadzorowanie i doskonalenie wdrożonych systemów
-
System zarządzania jakości - zawiera wymagania dotyczące wdrożenia systemu HACCP wg Codex Alimentarius oraz systemu zarządzania jakością w tym dokumentacji obu systemów,
-
Zarządzanie zasobami - określa wymagania dotyczące zasobów ludzkich, wymagań higienicznych, badań medycznych i warunków dla części socjalnej zakładu,
-
Proces produkcji - najobszerniejszy rozdział zawiera odniesienia do projektowania i wprowadzania wyrobów, wymagań sanitarno-higienicznych dla pomieszczeń produkcyjnych i magazynowych, gospodarki odpadami, identyfikowalności, nadzorowania alergenów i GMO,
-
Pomiary, analiza, doskonalenie - zawiera wymagania dotyczące nadzorowania temperatury/czasu w procesach produkcyjnych, kontroli ilości pakowanego towaru, rozpatrywania reklamacji, wycofywania wyrobu z rynku i nadzorowania wyrobów niezgodnych.
Najważniejsze zmiany w IFS 5 to:
-
Zmniejszenie ilości wymagań (usunięcie częstych powtórzeń),
-
10 punktów KO (dotychczas 4), czyli wymagań, których niespełnienie powoduje brak możliwości wydania certyfikatu bez względu na to, że zakład spełni pozostałe wymagania normy,
-
Brak poziomów bazowych, wyższych, zaleceń dobrych praktyk,
-
Większy nacisk na analizę zagrożeń (w wielu miejscach jest wymóg wsparcia realizowanych działań analizą zagrożeń),
-
Częstotliwość audytów zawsze 1 raz w roku (dotychczas na poziomie wyższym 1 raz na 1,5 roku).
Do punktów KO (czyli wymagań, których niespełnienie powoduje brak możliwości wydania certyfikatu bez względu na to, że zakład spełni pozostałe wymagania normy) zaliczają się:
-
1.2.4 - Odpowiedzialność najwyższego kierownictwa,
-
2.1.3.8 - System monitorowania CCP,
-
3.2.1.2 - Higiena personelu,
-
4.2.2 - Specyfikacje surowców,
-
4.2.3 - Specyfikacja produktów końcowych (receptur),
-
4.9.1 - Zarządzanie dotyczące ciał obcych,
-
4.16.1 - Identyfikowalność,
-
5.1.1 - Audyty wewnętrzne,
-
5.9.2 - Procedury wycofywania i zwrotów,
-
5.11.2 - Działania korygujące.
International Food Standard (IFS)?
Audyty dostawców od lat stanowią stałą część składową współpracy w handlu i w przemyśle. Coraz większe wymagania po stronie konsumentów, rosnące niebezpieczeństwo roszczeń dotyczących odszkodowań oraz globalizacja obiegu towarów zadecydowały o konieczności stworzenia jednolitego standardu zapewnienia jakości.
Na podstawie tego ustalenia przedsiębiorstwa zrzeszone w HDE - Główny Związek Niemieckiego Handlu Detalicznego, w FCD – Fédération des Entreprises du Commerce et de la Distribution oraz we Włoskich Związkach Handlu Detalicznego CONAD, COOP i Federdistribuzione stworzyły standard zapewnienia jakości i bezpieczeństwa środków spożywczych odnoszący się do marek własnych w handlu, International Food Standard. Służy on celom jednolitej kontroli bezpieczeństwa środków spożywczych oraz poziomu jakości producentów. Znajduje on zastosowanie na wszystkich etapach wytwarzania nawiązujących do produkcji rolnej, podczas których środki spożywcze są poddawane „obróbce".
Handlowcy z Austrii, Polski, Hiszpanii oraz Szwajcarii wspierają i wykorzystują IFS jako swój standard bezpieczeństwa środków spożywczych.
Cele International Food Standard?
International Food Standard hołduje następującym celom zasadniczym:
- wspólny standard obejmujący jednorodny system oceniania;
- dopuszczenie posiadających akredytacje wykwalifikowanych placówek certyfikacyjnych oraz audytorów;
- stworzenie porównywalności i przejrzystości w obrębie wspólnego łańcucha dostawczego;
- obniżenie kosztów zarówno po stronie dostawców jak i w handlu.
W chwili obecnej większość certyfikatów przyznawana jest na terenie Europy. Jednakże ze względu na globalny obieg towarów Handlu Europejskiego, certyfikacje IFS przeprowadza się na całym świecie.
Wszyscy sprzedawcy detaliczni oraz hurtownicy zrzeszeni w Komisji Prawnej ds. Środków Spożywczych HDE, w Komisji ds. Jakości FCD, w Komisji ds. Jakości Federdistribuzione oraz w CONAD i COOP wspierają system IFS oraz wymagają jego przestrzegania od swoich dostawców. Członkami powyższych komisji są np. następujący handlowcy: Metro Group, Edeka, Rewe Group, Aldi, Lidl, Kaufland, Kaiser’s Tengelmann, Auchan, Carrefour Group, EMC – Groupe Casino, Leclerc, Monoprix, Picard, Surgelés, Provera (Cora and Supermachés Match), Système U, COOP, CONAD oraz Unes.
IFS jest standardem uznanym przez GFSI (Global Food Safety Initiative), jak SQF, Dutch HACCP i BRC.
Niektórzy handlowcy, jak np. Tesco, Ahold, Wal Mart, Metro, Migros i Delhaize zapowiedzieli uznanie wszystkich standardów GFSI.
Budowa/ Konstrukcja IFS Food Standard?
IFS składa się z 4 części:
- Cześć 1: Protokół z audytu (ocena audytu, przeprowadzenie audytu, różne kroki zmierzające do wystawienia certyfikatu itd.)
- Cześć 2: Wymogi techniczne: Checklista (lista kontrolna) zawiera 250 wymogów ujętych w 5 rozdziałach:
o Odpowiedzialność przedsiębiorstwa
o Zarządzanie jakością
o Zarządzanie personelem
o Proces produkcji/ Proces wytwarzania
o Działania zaradcze, analizy, ulepszenia
- Cześć 3: Wymogi dotyczące placówek akredytacyjnych, placówek certyfikacyjnych oraz audytorów
- Cześć 4: Istota relacjonowania (wytyczne dla layoutu, sprawozdanie, plan działań, certyfikat)
Które placówki certyfikacyjne IFS uznano i dopuszczono?
Zestawienie wszystkich dopuszczonych placówek certyfikacyjnych IFS można znaleźć online na www.ifs-online.eu. Placówki certyfikacyjne znajdują się na całym świecie i mogą przeprowadzać międzynarodowe audyty IFS, ponieważ poprzez dopuszczonych audytorów IFS porozumiewają się we wszystkich ważnych językach (np. po angielsku, francusku, holendersku, hiszpańsku itd.).
Kogo dotyczy audytowanie zgodne z IFS?
W chwili obecnej audytowaniem zgodnym z IFS objęci są wszyscy producenci środków spożywczych zaopatrujący sprzedawców detalicznych oraz hurtowników w marki handlowe. IFS znajduje zastosowanie w przypadku wszystkich etykiet na artykułach spożywczych, za wyjątkiem produkcji pierwotnej.
Jak jest skonstruowany IFS Food Standard?
IFS składa się z 4 części:
- Cześć 1: Protokół z audytu (ocena audytu, przeprowadzenie audytu, różne kroki zmierzające do wystawienia certyfikatu itd.)
- Cześć 2: Wymogi techniczne: Checklista zawiera 250 wymogów ujętych w 5 rozdziałach:
o Odpowiedzialność przedsiębiorstwa
o Zarządzanie jakością
o Zarządzanie personelem
o Proces produkcji/ Proces wytwarzania
o Działania zaradcze, analizy, ulepszenia
- Cześć 3: Wymogi dotyczące placówek akredytacyjnych, placówek certyfikacyjnych oraz audytorów
- Cześć 4: Istota relacjonowania (wytyczne dla layoutu, sprawozdanie, plan działań, certyfikat)
Czy IFS dysponuje bazą danych, gdzie można pobrać wszystkie audyty?
IFS udostępnia wszystkie konieczne informacje związane z internetową bazą danych na www.ifs-online.eu. Sprawozdania z audytów, plany działań zaradczych oraz certyfikaty umieszczono w strefie chronionej. Dostęp do strefy chronionej mają wyłącznie zarejestrowani handlowcy, placówki certyfikacyjne IFS oraz przedsiębiorstwa posiadające certyfikaty IFS.
Jakie informacje udostępniono w internecie oraz w bazie danych online?
Na stronie internetowej www.ifs-online.eu prezentowane są następujące informacje ogólne:
- ogólne informacje na temat IFS
- zestawienie wszystkich dopuszczonych placówek certyfikacyjnych IFS wraz z wyszczególnieniem filii regionalnych na całym świecie
- sklep online, gdzie można zamówić różne standardy
- formularz kontaktowy online dla biur IFS w Berlinie i w Paryżu
Chroniona baza danych zawiera:
- zestawienie certyfikowanych przedsiębiorstw
- ocenę audytu, sprawozdania oraz plany środków zaradczych przedsiębiorstw.
Każde powstałe sprawozdanie z audytu wraz z certyfikatem IFS jest wprowadzane do bazy danych. Bezpośrednio publikowane są wyłącznie nazwa i adres przedsiębiorstwa. Zaudytowane przedsiębiorstwa mają możliwość zadecydowania, czy chcą udostępnić swoim klientom/handlowcom pozostałe informacje. W przeciwnym razie informacje te są poufne.
Wszystkie sprawozdania audytowe IFS oraz plany działań zaradczych są zbudowane w ten sam sposób i mają taką samą strukturę, wszystko to bez względu na kraj, w którym przeprowadzono audyt. Gwarantują to jasne wytyczne zawarte w części 4 standardu IFS oraz oprogramowanie AuditXpress, który placówkom certyfikacyjnym umożliwia sporządzanie zharmonizowanych sprawozdań oraz planów działań zaradczych.
W jaki sposób uzyskać dostęp do bazy danych IFS na www.ifs-online.eu?
Wszystkie domy handlowe, które uznały IFS i stosują go, uzyskują dostęp do bazy danych. W celu uzyskania wspomnianego dostępu należy skontaktować się z którymś z biur IFS. Przedsiębiorstwa posiadające certyfikat IFS otrzymują dostęp automatycznie w momencie, gdy placówka certyfikacyjna wprowadzi ich dane audytowe do bazy danych.
Jakie dodatkowe korzyści dla przemysłu środków spożywczych przynosi fakt, że Państwa audyty IFS znajdą się na liście bazy danych IFS?
Korzystanie z portalu audytowego IFS daje przedsiębiorstwom certyfikowanym IFS rozmaite korzyści. Po pierwsze tą drogą mogą Państwo administrować swoimi sprawozdaniami audytowymi IFS oraz planami działań zaradczych. Placówki certyfikacyjne są odpowiedzialne za ściąganie danych audytowych (włączając w to sprawozdanie i plan działań zaradczych). Przedsiębiorstwa mogą udostępnić te dane swoim klientom (np. handlowcom) wykonując jedno kliknięcie.
Ponadto przedsiębiorstwa mogą prezentować online inne posiadane certyfikaty odnoszące się do innych standardów, jak np. uzyskane certyfikaty BIO, QS, KAT, BRC, SQF oraz udostępniać swoim klientom poprzez bazę danych. Wszystkie certyfikaty można pobrać w formie zestawienia.
Dodatkowo certyfikowane przedsiębiorstwa mają możliwość poszukiwania w bazie danych innych przedsiębiorstw posiadających certyfikaty oraz administrowania nimi przy pomocy funkcji „My Audit". W ten sposób mogą Państwo sprawdzić, czy Państwa poddostawcy posiadają certyfikaty IFS. Mają Państwo możliwość pobrania ogólnych danych, nie dotyczy to jednak sprawozdania oraz planu działań zaradczych. Do tego potrzebne jest specjalne zwolnienie.
Na koniec przedsiębiorstwom jest dana możliwość pobierania oryginalnego pliku audytowego oprogramowania AuditXpress online i wykorzystywania go do swoich wewnętrznych audytów, o ile posiadają Państwo niezbędne do tego celu oprogramowanie "AuditXpress do audytów wewnętrznych".
Czy IFS dysponuje narzędziem do przeprowadzania audytów wewnętrznych?
IFS stworzył oprogramowanie „AuditXpress do audytów wewnętrznych“, aby na bazie IFS umożliwić przeprowadzanie audytów wewnętrznych. Dzięki temu oprogramowaniu przekazywane są dalece posunięte uwagi dotyczące sposobu realizacji danych wymogów w przedsiębiorstwie. Poprzez oprogramowanie zostaje udostępniona również kompletna checklista oraz narzędzie służące ocenianiu wyników audytu. Ponadto za pomocą oprogramowania można wprowadzać również dodatkowe wymogi przedsiębiorstwa i tym samym dawać przedsiębiorstwom elastyczność w sporządzaniu wewnętrznej listy audytowej bazującej na ich potrzebach ponadto, co zawarte w IFS.
W chwili obecnej oprogramowanie jest już wykorzystywane przez placówki certyfikacyjne IFS do przeprowadzania audytów IFS. Przedsiębiorstwa mogą pobierać plik audytowy online i wykorzystywać go jako bazę w swoim audycie wewnętrznym. Jest to narzędzie wspomagające przedsiębiorstwo w jego codziennej pracy. O ile przedsiębiorstwa będą chciały skorzystać ze wspomnianego pliku audytowego, placówki certyfikacyjne są zobowiązane do ściągnięcia pliku online. Oczywiście dane udostępniane są przedsiębiorstwom wyłącznie do odczytu, nie zaś celem dokonywania w nich jakichkolwiek zmian.
Oprogramowanie można nabyć w sklepie internetowym www.ifs-online.eu, jest ono dostępne w następujących wersjach językowych: niemieckiej, angielskiej, francuskiej, włoskiej oraz hiszpańskiej. Planowane są kolejne wersje językowe.
Jakie wymogi stawia się placówkom certyfikacyjnym IFS?
Placówki certyfikacyjne do przeprowadzenia certyfikacji zgodnej z IFS zobowiązane są wykazać się akredytacją pod kątem EN 45011. Zaraz po jej przedstawieniu placówki certyfikacyjne wciągane są na listę i umieszczane na stronie internetowej IFS. Przy przedłożeniu akredytacji placówki certyfikacyjne podpisują umowę z właścicielami standardów IFS. Dalsze wymogi stawiane placówkom certyfikacyjnym opisano w części 3 IFS Food Version 5.
Jakie wymogi stawia się audytorom IFS?
W części 3 IFS Food Standard szczegółowo opisano wymagania stawiane audytorom IFS. Podstawowe wymagania to:
- doświadczenie w audycie (minimum 10 audytów w ciągu ostatnich 2 lat),
- poświadczona znajomość zasad HACCP,
- umiejętności w zarządzaniu jakością,
- audytorom wolno przeprowadzać tylko audyty na bazie swojej umiejętności w scopes (minimum dwuletnie doświadczenie zawodowe w scope lub co najmniej 10 audytów w scope),
- egzamin obejmuje zarówno część pisemną jak i ustną.
Ponadto audytorzy mogą przeprowadzać audyty IFS tylko dla posiadającej dopuszczenie placówki certyfikacyjnej IFS.
IFS jest jedynym standardem bezpieczeństwa środków spożywczych, w przypadku którego audytorzy są egzaminowani pisemnie oraz ustnie. Każdy audytor musi wziąć udział w egzaminie, który niezależnie od wyników ostatnich egzaminów odbywa się co 2 lub 4 lata. Poprzez proces egzaminacyjny IFS zyskuje pewność, że pozwolenie otrzymają tylko wykwalifikowani audytorzy.
Co należy zrobić, żeby przeprowadzono u Państwa certyfikację IFS?
Pierwsze kroki są następujące:
1. Decyzja odnośnie standardu (IFS Food lub IFS Logistik)
2. Zamówienie aktualnie obowiązującej wersji standardu poprzez www.ifs-online.eu
3. Ocena obecnego statusu (przedsiębiorstwo dokonuje jej samodzielnie)
4. Dokonanie wyboru placówki certyfikacyjnej
5. Ustalenie daty i czasu trwania audytu oraz auditscope (zakresu, który audyt obejmie)
6. Dobrowolnie: Audyt wstępny w celu ustalenia status quo
7. Przeprowadzenie w ustalonym terminie audytu w odpowiedniej kategorii produktów przez doświadczonego i kompetentnego audytora
Jak długo powinien trwać audyt IFS?
Aby móc określić czas trwania audytu, placówka certyfikacyjna dysponuje odpowiednim systemem, który umożliwia skalkulowanie wystarczającego dla audytu przedziału czasowego. Z doświadczenia wynika, że czas trwania typowego audytu wynosi półtora dnia, dodatkowo do tego należy doliczyć czas potrzebny na sporządzenie sprawozdania z audytu (ok. pół dnia).
Kiedy standard IFS będzie można nabyć i w jakich językach jest dostępny?
Standard IFS jest dostępny w najważniejszych językach. Wersje niemiecka, angielska oraz francuska są do nabycia w cenie 39,00 euro, plus koszty wysyłki. Wersje w takich językach jak: włoski, hiszpański, polski, holenderski, turecki, bułgarski, grecki, portugalski, mandaryński, węgierski, czeski, rosyjski oraz w pozostałych są do kupienia w cenie 59,00 euro, plus koszty wysyłki.
Aktualną listę wszystkich udostępnionych języków można zobaczyć online na www.ifs-online.eu. Można tam zamówić także standardy.
Czy standardy uznane przez GFSI są akceptowane?
Niektórzy handlowcy wspierający IFS uznają również inne standardy GFSI. Jednakże bardziej ufają IFS, ponieważ w tym przypadku włączani są w ustalanie standardu oraz kwalifikowanie audytorów.
Czy istnieją jeszcze kolejne / inne standardy IFS oprócz IFS Food?
Tak, domy towarowe HDE oraz FCD opracowały IFS Logistik (dla transportu, magazynowania i dystrybucji). Ponadto w fazie realizacji znajdują się kolejne projekty, jak np. IFS odnoszące się do gospodarstw domowych i kosmetyków oraz IFS dla Cash & Carry.
Wszystkie standardy są opracowywane w oparciu o zapotrzebowanie domów towarowych.
Międzynarodowy Standard Żywności IFS w.5
to standard, który w znacznej części łączy ze sobą wymagania systemu HACCP, Dobrej Praktyki Produkcyjnej, Dobrej Praktyki Higienicznej oraz wymagania normy ISO 9001
Odbiorcy zagraniczni i wielkie sieci handlowe działające na terenie Polski wymagają od swoich dostawców certyfikatów potwierdzających spełnienie wymagań standardu IFS, który uznawany jest przez większość podmiotów zajmujących się handlem żywnością. Wyjątkiem jest Wielka Brytania, gdzie obowiązuje standard BRC. Standard IFS obejmuje wszystkie etapy produkcji po produkcji pierwotnej.
Co da Standard IFS Twojej firmie, Klientom i pracownikom?
Twojej organizacji zagwarantuje:
1. Zadowolenie klientów i wzrost zaufania odbiorców i kontrahentów firmy,
2. Ograniczenie liczby audytów dostawców w zakładzie,
3. Uporządkowanie zagadnień związanych z:
4. Ciągłą obserwację wszelkich działań i korektę wszelkich niezgodności.
5. Ciągłe doskonalenie.
Twoich Klientów zapewni, że:
1. Dostają bezpieczne produkty o określonej jakości, przy zachowaniu wysokich standardów obsługi.
2. Dostarczane produkty są zgodne z wymaganiami obowiązujących w UE przepisów prawnych.
3. Ich dostawca spełnia wymagania uznanego w świecie systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności.
BRC Global Standard for Food Safety
BRC Global Standard - Food - międzynarodowy standard żywności opracowany Brytyjskie Konsorcjum Detalistów (British Retail Consortium).
BRC jak IFS stawia wymogi w zakresie systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności dla producentów i dostawców żywności oraz określa zasady audytowania. Jest to system łączący zasad GMP, GHP oraz wymagania HACCP z elementami systemu zarządzania.
Posiadanie certyfikowanego systemu wg BRC jest wymogiem dostarczania wyrobów do brytyjskich międzynarodowych sieci handlowych.
Wymagania wersji 5 standardu BRC ujęto w 6 obszarach:
-
Zaangażowanie najwyższego kierownictwa i stała poprawa – stawia wymogi dotyczące zapewnienia zasobów, celów jakości i prowadzenia przeglądu systemu (oceny systemu),
-
HACCP – stawia wymogi wdrożenia HACCP zgodnie z zasadami Codex Alimentarius,
-
System Zarządzania Jakością i Bezpieczeństwem Żywności - nakładający na firmę obowiązek m.in. określenia polityki jakości, odpowiedzialności i uprawnień, zasad współpracy klientów, prowadzenia audytów wewnętrznych,zakupów, nadzoru nad dostawcami, nadzoru nad dokumentami, specyfikacjami wyrobów,nadzoru nad reklamacjami, skargami, zasad identyfikowalności, zasad wycofywania wyrobów z rynku,
-
Zakład i środowisko produkcji, tzn. wdrożenie zasad GMP i GHP,
-
Kontrola Produktu, stawiający wymagania dotyczące określenia m.in. zasad wprowadzania nowych wyrobów, kontroli i badań wyrobów,nadzoru nad alergenami,zasad pakowania wyrobów,zasad nadzorowania wyrobów niezgodnych,
-
Kontrola Procesu, stawiający wymagania dla kontroli procesu produkcji, temperatury, ilości, zasad nadzorowania wyposażenia pomiarowego.
-
Personel, stawiający wymagania dla szkoleń, higieny personelu, higieny pomieszczeń socjalnych.
W wersji 5. do wymagań fundamentalnych (czyli wymagań, których niespełnienie powoduje brak możliwości wydania certyfikatu bez względu na to, że zakład spełni pozostałe wymagania normy) zaliczają się:
-
1 - Zaangażowanie kierownictwa i ciągłe doskonalenie,
-
2 - Plan bezpieczeństwa żywności HACCP
-
3.5 - Audyt wewnętrzny
-
3.8 - Działania korygujące i zapobiegawcze
-
3.9 - Identyfikowalność
-
4.3.1 - Układ, przepływ produktu i segregacja
-
4.9 - Utrzymanie czystości i higiena
-
5.2 - Wymagania dotyczące materiałów specjalnych
-
6.1 - Kontrola działań
-
7.1 - Szkolenia
Standard Globalny BRC/IoP
Opakowanie Żywności i Inne Materiały Opakowaniowe w. 3
to standard, który specyfikuje kryteria dotyczące bezpieczeństwa, jakości i kryteria operacyjne\ wymagane w przedsiębiorstwach produkujących opakowania w celu zapewnienia zgodności z wymaganiami klienta i jego bezpieczeństwem. Standard obejmuje opakowania dla produktów spożywczych i niespożywczych.
Forma i zawartość Standardu są tak zaprojektowane, aby umożliwić ocenę terenu zakładu oraz procedur i systemów operacyjnych zakładu względem wymagań Standardu przez kompetentną jednostkę certyfikującą.
Co da Standard BRC/IoP Twojej firmie, Klientom i pracownikom?
Twojej organizacji zagwarantuje:
1. Poprawę jakości, higieny i bezpieczeństwa produktów.
2. Spełnienie wymogów w zakresie bezpieczeństwa i legalności produktu, we wszystkich obszarach przedsiębiorstwa.
3. Ciągłą obserwację wszelkich działań i korektę wszelkich niezgodności.
4. Uniknięcie częstych audytów ze strony odbiorców.
5. Zwiększenie zaufania klientów
6. Ciągłe doskonalenie.
Twoich Klientów zapewni, że:
1. Dostają bezpieczne produkty o określonej jakości, przy zachowaniu wysokich standardów obsługi
2. Dostarczane produkty są zgodne z wymaganiami obowiązujących w UE przepisów prawnych.
3. Ich dostawca spełnia wymagania uznanego w świecie standardu.
Informacje o...
1. BRC/IoP - Global Standard for Packaging and Packaging Materials to międzynarodowy standard dla opakowań żywności i innych materiałów opakowaniowych opracowany przez British Retail Consortium i The Institute of Packaging.
2. Analiza ryzyka - proces mający na celu ograniczenie, wyeliminowanie lub uniknięcie ryzyka, a tym samym zapewnienie właściwej ochrony zdrowia publicznego
3. Analiza zagrożeń - postępowanie mające na celu ocenę z jakimi zagrożeniami możemy mieć do czynienia na określonym etapie postępowania oraz jaki jest stopień ryzyka wystąpienia określonego zagrożenia
4. Dobra Praktyka Produkcyjna GMP - to zabezpieczenie odpowiednich warunków środowiska w których wytwarzana jest żywność.
Wymagania GMP dotyczą:
-
Podstawowych warunków higienicznych środowiska,
-
Zapobiegania przenikania do zakładu szkodników-owadów, ptaków, gryzoni i zwierząt,
-
Odpowiednich warunków magazynowania sprzętu, substancji chemicznych i produktów spożywczych,
-
Zapewnienie odpowiedniego miejsca na urządzenia produkcyjne i
-
Właściwej wentylacji zakładu,Utrzymania całości w dobrym stanie technicznym,
-
Skuteczności oświetlenia,Gospodarki wodno-ściekowej,
-
Procedur mycia i dezynfekcji,
-
Kontroli pracowników związanej z przeciwdziałaniem zakażeniom żywności.
5. Dobra praktyka higieniczna GHP- to wykonywanie wszystkich czynności zarówno w produkcji jak i obrocie z zachowaniem warunków zapewniających im właściwą jakość zdrowotną,
6. Bezpieczeństwo żywności- podstawowa cecha żywności gwarantująca, że nie zagraża ona zdrowiu ani życiu człowieka.
Geneza BRC/IoP:
2001 r.- opracowany w Wielkiej Brytanii prze liderów British Retail Consortium i The Institute of Packaging dla firm wytwarzających opakowania do żywności.Od 1 lipca 2008r. - certyfikacja względem wydania 3 Standardu obejmującego wymagania dla opakowań produktów spożywczych i niespożywczych.
Główne działy Standardu BRC/IoP w.3:
1. Zaangażowanie najwyższego kierownictwa i ciągłe doskonalenie - dział określa wymagania dot. zaangażowania we wdrażanie standardu, w zapewnienie odpowiednich zasobów, w ustalenie skutecznej komunikacji, w przegląd systemów oraz w działania podejmowane w celu ciągłego doskonalenia.
2. System zarządzania ryzykiem i zagrożeniami - zgodnie z postanowieniami tego działu, firma ma obowiązek wdrożyć formalny system zarządzania ryzykiem i zagrożeniami w celu określenia wszystkich ryzyk dla bezpieczeństwa i integralności produktu oraz zastosowania odpowiednich mechanizmów kontroli. Do zarządzania systemem należy powołać multidyscyplinarny, odpowiednio przeszkolony zespół, którego pracami będzie kierował wyznaczony lider. Firma ma obowiązek przeprowadzić analizę ryzyka i zagrożeń biorąc pod uwagę skażenia mikrobiologiczne, ciałami obcymi i chemiczne. Analiza ta musi być poparta wdrożeniem warunków wstępnych (GMP, GHP).
3. System zarządzania technicznego - kolejny dział standardu podaje, iż kierownictwo powinno opracować i udokumentować politykę w zakresie jakości i higieny, która zostanie zatwierdzona i poddana przeglądowi. Firma powinna posiadać księgę jakości opisującą sposób w jaki spełniane są wymagania Standardu oraz stwierdzającą jej zobowiązanie do przestrzegania wymogów dotyczących jakości i higieny. Tutaj opisane są wymagania dotyczące obowiązku wyraźnego określenia potrzeb i oczekiwań klientów oraz wdrożenia efektywnych systemów komunikacji i wyznaczenia osoby odpowiedzialnej za kontakty z klientami. Dział 3 dotyczy również przeprowadzania zaplanowanych audytów wewnętrznych w celu zapewnienia, że wymagania standardu są wdrożone i właściwie stosowane.
W tym dziale opisane są wymagania dotyczące posiadania procedur monitorowania swoich dostawców oraz procedury efektywnej kontroli podwykonawców. Najwyższe kierownictwo powinno zapewnić prowadzenie i nadzorowanie wszelkich dokumentów i zapisów o decydującym znaczeniu dla zarządzania bezpieczeństwem wyrobu.
Przedsiębiorstwo powinno posiadać system służący identyfikowaniu i śledzeniu w terminowy sposób partii wyrobów od surowców przez wszystkie etapy przetwarzania, po dystrybucję wyrobów gotowych do klienta. Zgodnie z wymaganiami tego działu należy rejestrować reklamacje dotyczące wyrobu oraz posiadać planu i system skutecznego zarządzania incydentami wraz z procedurami wycofania wyrobu.
Przedsiębiorstwo powinno również zagwarantować obecność odpowiednich specyfikacji dla surowców, wyrobów gotowych, półproduktów.
4. Standardy środowiska - dział ten określa wymagania dla standardów zewnętrznych oraz standardów wewnętrznych. Podaje, iż zakład powinien być odpowiedniej wielkości, właściwie zlokalizowany i zaprojektowany w sposób ułatwiający jego utrzymanie, zapobiegający zanieczyszczeniu oraz umożliwiający produkowanie bezpiecznych i zgodnych z prawem wyrobów. Należy zapewnić bezpieczeństwo, aby zapobiec dostępowi osób nieupoważnionych do obszarów produkcyjnych i magazynowych. Zgodnie z wymaganiami tego działu teren oraz sam zakład powinien zostać zaprojektowany, zbudowany i być utrzymywany. Sposób wybudowania zakładu, budynków i urządzeń powinien być odpowiedni do ich zamierzonego wykorzystania. W dziale podane są wymagania dla ścian, posadzek, sufitów, wentylacji, oświetlenia, okien, drzwi, mediów i wyposażenia.
Zgodnie z wymaganiami działu powinien istnieć udokumentowany system planowego utrzymania, obejmujący wszystkie elementy wyposażenia zakładu decydujące o bezpieczeństwie, zgodności z prawem i jakości wyrobu. Kolejny punkt działu dotyczy wymagań dla pomieszczeń pracowniczych - szatni, toalet, stołówek, palarni.
Dział 4 obejmuje także wymagania dotyczące utrzymania porządku i higieny. Podaje, że przedsiębiorstwo powinno posiadać systemy utrzymania porządku i czystości, zapewniające przez cały czas utrzymanie odpowiednich standardów higieny oraz minimalizujące ryzyko zanieczyszczenia. Kolejne pozycje tego działu dotyczą odpowiedniego postępowania z odpadami oraz obowiązku wdrożenia programu zwalczania szkodników. Tutaj opisane są również wymagania dotyczące zapewnienia właściwych parametrów, stanu technicznego i higienicznego podczas przechowywania i transportu wyrobów.
5. Kontrola produktu i procesów - W tym dziale opisane są wymagania dotyczące opracowania procedury związanej z projektowaniem i rozwojem produktu, która musi zapewnić produkcję bezpiecznego i zgodnego z prawem produktu.
Przedsiębiorstwo musi ponadto być w stanie udowodnić skuteczną kontrolę wszystkich podjętych działań w tym monitorowanie przyjmowanych materiałów, właściwej segregacji surowców, półproduktów i wyrobów gotowych, postępowanie z materiałami do recyclingu i wyrobami niezgodnymi.
Dział 5 podaje, że przedsiębiorstwo powinno podejmować lub zlecać kontrolę i badania o decydującym znaczeniu dla bezpieczeństwa, zgodności z prawem i jakości wyrobu, stosując odpowiednie procedury, urządzenia i standardy zapobiegające ryzyku dla bezpieczeństwa wyrobu. Firma musi również określić potrzebę stosowania urządzeń testujących linię produkcyjną w celu zapewnienia integralności i jakości produktu.
W kolejnym punkcie zawarte są informacje o obowiązku wzorcowania i nadzorowania urządzeń do pomiarów i monitorowania. Te urządzenia powinny być zidentyfikowane, sprawdzane i regulowane.
Powinno również zapewnić, by wszystkie wyroby nie spełniające wymagań specyfikacji były wyraźnie identyfikowane, etykietowane i poddawane kwarantannie.
W tym dziale znajdują się wymagania dotyczące obowiązku identyfikacji, eliminacji lub minimalizacji ryzyka skażenia wyrobów ciałami obcymi w tym metalami, szkłem, twardym plastikiem i innymi materiałami używanymi w instalacji i wyposażeniu na obszarze produkcyjnym. Należy wprowadzić procedury dotyczące sprawdzania, eliminacji stłuczek i uszkodzonych elementów metalowych, metod sprzątania oraz postępowania w przypadku zanieczyszczenia produktu.
6. Personel - cały dział poświęcony jest pracownikom wykonującym pracę, która ma wpływ na bezpieczeństwo, zgodność z prawem i jakość wyrobu. Personel powinien posiadać odpowiednie kompetencje zdobyte dzięki szkoleniu, doświadczeniu lub wykształceniu. W tym dziale opisano wymagania dotyczące właściwego przemieszczania się pracowników i gości, podano zasady higieny osobistej, obowiązku noszenia właściwej odzieży ochronnej. Standard wymaga aby każdy pracownik, gość lub podwykonawca został zapoznany z zasadami. Te wymagania muszą być udokumentowane.
Uwaga : 10. LUTEGO 2010 R. została opublikowana nowa wersja normy BRC CP. Certyfikacja wg BRC CP wersja 3 jest prowadzona od 01. października 2010 r. Do tego czasu można było certyfikować się wg wersji 2a
Ogólnie system zarządzania IFS 5 lub BRC 5 polega na tym, że musimy uregulować sobie wszystkie działania mające wpływ na jakość i bezpieczeństwo, tj.
-
Uregulować działania mające wpływ na jakość, bezpieczeństwo żywności oraz współprace z klientem bezpośredni (przebieg wszystkich działań od przyjęcia zapytania od klienta poprzez obsługę klienta, zakupy, produkcję, magazynowanie po sprzedaż) i pośredni (np. szkolenia, nadzorowanie maszyn, kontrola produktu, obsługa reklamacji)
Przedsiębiorstwo musi określić przebieg tych działań, odpowiedzialności oraz powiązania pomiędzy nimi, aby przebiegały sprawnie, w sposób nadzorowany. Często w zakładach są te działania uregulowane w sposób nieformalny - wtedy należy je jedynie spisać w formie procedury.
-
Zapisać, co zostało zrobione. Przedsiębiorstwo, które ma wdrożony system zarządzania jakością powinno wiedzieć jak coś zostało zrobione, by móc, np. odtworzyć historię danego przypadku, gdy zachodzi potrzeba. W tym celu powinny być prowadzone zapisy, jako dowód funkcjonowania systemu i element, który może pomóc w nadzorowaniu działań, gdyż często to co nie jest zapisane łatwo zapominamy.
-
Doskonalić system, wyroby. System, który powstaje w danym momencie jest skuteczny i adekwatny, jednak w miarę zachodzenia zmian w przedsiębiorstwie (np. tworzenie nowych komórek, zmiany zakresów obowiązków, itp.) wymaga on także doskonalenia. Doskonalenie jest wyraźnym wymogiem normy. Wdrożenie systemu jest pierwszym krokiem. W myśl zasady „lepsze jest wrogiem dobrego” należy ciągle usprawniać procesy, system, wyroby.
Porównanie IFS Food i BRC Global Standard - Food
Systemy oparte na standardzie IFS i BRC są bardzo podobne, gdyż celem obu standardów jest to samo, czyli zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego produktów.
Dla firm starających się o wdrożenie i certyfikację systemu podstawowym kryterium wyboru jest miejsce, gdzie będzie dostarczany produkt. Jeśli będą np. niemieckie sieci handlowe to należy wybrać IFS, jeśli natomiast brytyjskie to BRC.
Wdrożenie systemu BRC w przypadku, gdy posiada się wdrożony system IFS i odwrotnie nie stanowi dużego problemu, gdyż powinno innej struktury norm, wymagania są podobne i wdrożenie kolejnego systemu nie stanowi dużej trudności.
Wdrożenie IFS, BRC w przypadku posiadania wdrożonego systemu HACCP i ISO 9001
Gdy firma posiada wdrożony system HACCP i system wg ISO 9001, wdrożenie systemu wg IFS lub BRC również nie powinno stanowić dużej trudności, gdyż dużo elementów zawartych w IFS, BRC jest zaczerpniętych z ISO 9001. Firma w tej sytuacji powinna dokonać przeglądu spełnienia wymagań dotychczasowego systemu HACCP i systemu wg ISO 9001 na zgodność z standardem IFS, BRC i uzupełnić brakujące elementy.
Korzyści z posiadania sytemu zarządzania bezpieczeństwem żywności opartym na standardzie IFS, BRC
-
poprawa konkurencyjności poprzez uzyskanie dowodu o produkcji bezpiecznych wyrobów o wysokiej jakości,
-
zwiększenie zaufania kontrahentów, klientów, dostawców i jednostek kontrolujących,dla których bezpieczeństwo i jakość produktów jest najważniejsze,
-
otwarcie drogi do współpracy z sieciami handlowymi,
-
zmniejszenie ryzyka odpowiedzialności za skutki wprowadzenia na rynek wyrobów zagrażających zdrowotnie konsumentom poprzez dobre przygotowanie do wycofania wadliwych wyrobów z rynku,
-
spełnienie wymagań prawnych UE w zakresie bezpieczeństwa żywności,
-
międzynarodowy, szeroko uznawany certyfikat w Polsce, Europie i na świecie,
-
zapewnienie ciągłego doskonalenia firmy.
CERTYFIKACJA
W momencie, w którym wszystkie wymagania IFS, BRC są spełnione - nadchodzi czas na audit zewnętrzny/ certyfikujący. Powinien on być przeprowadzony przez niezależną akredytowaną jednostkę. Auditorzy najpierw przeglądu istniejących procedur oraz instrukcji (przegląd dokumentacji) później czy tryb postępowania zawarty w dokumentacji funkcjonuje w firmie (czyli jest wdrożony). Po zakończeniu pomyślnie przeprowadzonego audytu wydawany jest certyfikat. W trakcie jego obowiązywania będą mieć miejsce audyty nadzorujące, których zadaniem jest sprawdzenie, czy system wciąż działa. |